หนอนตัวกลมฟื้นคืนชีพ หลังจำศีลในดินเยือกแข็งมานาน 46,000 ปี
หนอนตัวกลมฟื้นคืนชีพ หลังจำศีลในดินเยือกแข็งมานาน 46,000 ปี
หนอนส้มที่มาของภาพ,GETTY IMAGES
คำบรรยายภาพ,
หนอนตัวกลม C. Elegans ซึ่งเป็นญาติใกล้ชิดกับ P. Kolymaensis ที่เพิ่งฟื้นคืนชีพจากการจำศีลหลายหมื่นปี
หนอนตัวกลมบางชนิดที่อาศัยอยู่ในชั้นดินเยือกแข็งคงตัว (permafrost) ของไซบีเรีย สามารถอยู่ในสภาวะจำศีลอย่างล้ำลึกเสมือนว่าตายไปแล้วได้ยาวนานอย่างเหลือเชื่อ โดยล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ปลุกให้มันฟื้นขึ้นมาได้สำเร็จ หลังจากที่แน่นิ่งไร้สัญญาณชีพมานานราว 45,839 - 47,769 ปี
ทีมนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันสัตววิทยาแห่งรัสเซีย (ZIRAS) และสถาบันมักซ์พลังก์เพื่อการศึกษาพันธุศาสตร์และชีววิทยาของเซลล์ระดับโมเลกุล (MPI-CBG) ของเยอรมนี ตีพิมพ์รายงานการค้นพบข้างต้นในวารสาร PLOS Genetics ฉบับล่าสุด โดยระบุถึงผลการตรวจสอบอายุครั้งใหม่ของซากหนอนตัวกลมสายพันธุ์โบราณ P. Kolymaensis ซึ่งถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อปี 2018 ว่า แท้จริงมันมีอายุเก่าแก่กว่าที่เคยคาดไว้หลายหมื่นปี
หนอนที่อาศัยอยู่ในดินชนิดนี้ ตกอยู่ในสภาวะเร้นชีพ (cryptobiosis) หรือภาวะที่ร่างกายลดอัตราการเผาผลาญใช้พลังงานหรือเมตาบอลิซึมลง จนอยู่ในระดับที่ต่ำมากเหมือนกับว่าไม่มีเมตาบอลิซึมเลย ทำให้ดูเหมือนสัตว์ที่ตายไปแล้วตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ช่วงปลายสมัยไพลสโตซีน (Pleistocene epoch) ทั้งที่จริงมันยังคงมีชีวิตอยู่มาจนถึงปัจจุบัน
ภาพขยายร่างกายส่วนต่าง ๆ ของหนอนตัวกลม P. Kolymaensis
ทีมผู้วิจัยได้ปลุกซากหนอน P. Kolymaensis ให้ฟืนคืนชีพ รวมทั้งเพาะพันธุ์ให้มันออกลูกออกหลานมาอีก 100 รุ่น ก่อนจะทำการวิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมทั้งหมดหรือจีโนม จนพบว่ามันมียีนบางตัวที่ทำให้อยู่ในสภาวะเร้นชีพได้ เมื่อเจอกับความเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมที่เป็นอันตรายต่อการดำรงชีวิต อย่างเช่นการที่ภูมิภาคไซบีเรียในอดีตมีอากาศหนาวเย็นขึ้นมากจนเนื้อดินเกิดการเยือกแข็ง
เมื่อเทียบกับสิ่งมีชีวิตยุคปัจจุบันที่สามารถเข้าสู่สภาวะเร้นชีพได้ราว 30-40 ปี อย่างเช่นหมีน้ำทาร์ดิเกรด หนอนบางชนิดในไฟลัมนีมาโทดา (Nematoda) หรือโรติเฟอร์ (Rotifer) ซึ่งเป็นแพลงก์ตอนสัตว์ชนิดหนึ่ง หนอนตัวกลมสายพันธุ์โบราณ P. Kolymaensis สามารถอยู่ในสภาวะที่เหมือนกับตายได้นานกว่านับหมื่นเท่า
